سلامت

مراقبت‌هاي روان‌شناختي در بحران كرونا-قسمت پنجم

1399/9/22 شنبه

دکتر فهیمه قبیتی، روانشناس اجتماعی

ت:  مدل جان هاپکینز: 

شفقت به خود در مواجهه با بحران کرونا 
با گسترش ویروس کرونا در جهان، همگی ما به نوعی تحت‌تاثیر آن قرار گرفته‌ایم .سفر کردن محدود شده است، بازارهای سهام در حال سقوطند و بعضی مدارس و محل‌های کار به طور موقت بسته شده‌اند و قیمت ضدعفونی‌کننده‌ها چند برابر شده است. برنامه‌ي کنفرانس‌ها و آموزش‌ها کنسل شده و حتی محل برگزاری برخی از این برنامه‌ها تبدیل به مکان قرنطینه شده است. اپیدمیولوژیست‌ها تلاش دارند که وضعیت را بشناسند اما سوالات زیادی باقی مانده است: چطور می‌توانیم سرعت گسترش ویروس را کاهش بدهیم؟ و تاثیر این شرایط بر اقتصاد جهانی چه خواهد بود؟ کلماتی کلیدی است. 
بسیاری از مشکلاتی که اکنون با آنها روبرو هستیم در اصل جهانی‌اند، مشکلاتی جهاني نظیر گرم شدن کره‌ي زمین، نابرابری اقتصادی و حالا ویروس واگیردار با مختل شدن زنجیره‌های عرضه که تولید را کند می‌کند و سفرهای بین‌المللی که ویروس را گسترش می‌دهد. ویروس کرونا نشان می‌دهد که ما چطور به هم وابسته‌ایم." جهانی شدن یک واقعیت است. تنها انتخابی که داریم این است که آیا با هم برای حل مشکلمان همکاری می‌کنیم یا نه؟ و این انتخابی است بین واکنش نشان دادن با ترس یا پاسخ دادن با مهربانی. در چنین شرایطی فراسوی مرزها برای حل مشکل همکاری می‌کنند. اما هرکدام از ما چه می‌توانیم بکنیم؟ این همان جایی است که شفقت به خود اهمیت پیدا میکند. شفقت به خود، سیستم ایمنی را تقویت می‌کند، اضطراب را کاهش می‌دهد و آسان‌ترین راه برای باز نگه داشتن قلب‌هایمان به روی دیگران است. البته مقداری ترس، پاسخی سالم به ویروسی واگیردار است چون ما می‌خواهیم به شیوه‌ي خردمندانه‌ای به شیوع بیماری پاسخ بدهیم و با اقداماتی پیشگیرانه به خودمان و دیگران کمک کنیم. در مورد ویروس کرونا، اقداماتی که برای منتشر نکردن ویروس انجام می‌دهیم همان مراقبت از دیگران است، اما اگر این شرایط باعث اضطراب افراطیِ شما شده باشد به طوری‌که توانایی‌تان را برای کار کردن یا مفید بودن محدود کرده یا درآمدتان را کاهش داده باشد، یا یکی از اطرافیانتان به این بیماری مبتلا شده باشد، شفقت به خود، می‌تواند به شما کمک کند. مهارت شفقت به خود شامل سه عنصر اساسی است که وقتی درد می‌کشیم از آنها برای مقابله‌ي بهتر یا مدارا کردن با موقعیت استفاده می‌کنیم:
به‌هوشیاری: یعنی توجه کردن هدفمند و آگاهانه به آنچه در لحظه‌ي حال فکر و احساس می‌کنیم و پذیرفتن این تجربه‌ها. به‌هوشیاری یعنی آگاه شدن از آنچه درباره‌ي ویروس احساس می‌کنید. به سوالات زیر خوب فکر کنید و به‌هوشیاری را تمرین کنید. 
آیا احساس اضطراب، ناامیدی و دلسردی یا سردرگمی می‌کنید؟
 آیا می‌توانید این احساس را در بدنتان حس کنید؟  اگر بله، کجای بدن؟
 آیا ذهن شما گرفتار افکار مرتبط با ویروس شده است؟ اگر بله، چه افکاری دارید؟
 آیا می‌توانید به شیوهای مهربانانه و حاکی از درکِ « بله، این سخت است» یا «این واقعا استرس‌زا است» آنچه فکر ويا احساس میکنید را ارزنده‌سازی کنید؟
آیا می‌توانید با دانستن این که احساساتتان بخشی از شرایطی است که همه در آن قرار داریم کمی به خودتان درباره‌ي این حالی که دارید، آسان بگیرید؟
انسانیت مشترک: یعنی تصدیق کردنِ این واقعیت که درد و رنج مختص به ما نیست بلکه اینها تجربه‌هایی هستند که ما با دیگر انسان‌ها به طور مشترک حس می‌کنیم. ما همه رنج می‌کشیم. ما همه گیر می‌افتیم. بالا و پایین شدن‌های زندگی به همه‌ي ما آسیب می‌زند. رنج بردن چیزی غریب، نابهنجار یا مرضی نیست بلکه بخشی از شرایط زندگی انسانی و نتیجه‌ي ناگزیرِ داشتن ذهنی انسانی است.
مهربانی با خود: یعنی همان‌گونه مراقب خود باشیم که مراقب یک دوست عزیز هستیم. وقتی متوجه اشتباهات یا کمبودهای خود می‌شویم به جای انتقاد شدید از خود، حمایت و دلگرمی به خود ارائه کنیم و هدفمان مراقبتی محبت‌آمیز از خود باشد. وقتی متوجه می‌شویم مثل هر انسان دیگری، کامل نیستیم و نقص و کمبودی داریم، به جای حمله به خود، خودمان را گرم و نامشروط بپذیریم. وقتی اخباری درباره‌ي افرادی که با ویروس دست به گریبانان هستند می‌شنوید، می‌توانید به این اطلاعات اجازه بدهید تا این حس را در شما تقویت کنند که بخشی از خانواده‌ی جهانی هستید و نه فردی جدا افتاده، یا وقتی درباره‌ي ناراحتی خود تامل می‌کنید می‌توانید خود را در وضعیت آنها تصور کنید و بگویید: «شبیه به من هستند»، «یگران هم حالی مثل حال من دارند، من تنها نیستم». خودتان یادآوری کنید که «الان همان حالی را دارم که یک انسان دارد»، «بیماری بخشی از زندگی است».
دستتان را روی قلبتان یا هر جای دیگری از بدنتان که به شما احساس تسکین یافتن می‌دهد بگذارید و به خود کمک کنید تا از طریق این تماس مقداری از اضطراب شما فرو بنشیند. برای این که درباره‌ي این شرایط مقداری آسوده بشوید یا به خود اطمینانی دوباره بدهید همین الان نیاز دارید که چه بشنوید؟ آیا آنچه دوست دارید بشنوید واقع‌بینانه است؟ با صدایی گرم و مشفقانه با خودتان صحبت کنید و به این فکر کنید که برای محافظت از خود یا برآورده کردن نیازهایتان چه اقداماتی لازم است که انجام بدهید؟ خودتان را به شیوهای حمایت‌گرانه ترغیب کنید تا این گام‌ها را بردارید. این تمرین باعث می‌شود آرمیده‌تر یا مشفق‌تر بشوید و شما را ترغیب می‌کند اقدامی مثبت انجام بدهید. برای پیدا کردن شیوه‌های دیگرِ شفقت به خود راحت باشید: مثلا با انجام رفتارهای روزمره‌ي مراقبت از خود، مثل لذت بردن از نوشیدن یک فنجان چای یا دوش آب گرم هم می‌توانید به خود شفقت بورزید.
مثل هر بحران دیگری، ویروس کرونا نیز یک فرصت است. مثلا ممکن است در محدودیت‌هایی که این شرایط بر شما تحمیل کرده چیزهای مثبتی هم پیدا کنید: فرصتی برای بیرون آمدن از روال معمول زندگی پیدا کنید.
آیا وقت بیشتری برای گذراندن با خانواده‌تان دارید؟
 آیا فرصتی برای مطالعه‌ي کتابی که ماه‌هاست می‌خواهید بخوانید ایجاد شده است؟
در چشم‌اندازی گسترده‌تر از پسِ ابرِ سیاهِ این روزها میتوان خطوط نور آفتاب را هم پیدا کرد.
کریس، تاکسی گرفته بود تا از فرودگاه سیدنی برگردد. او از راننده که مرد سالمندی از هند بود پرسید که درباره‌ي وضعیت سیاسی در آمریکا چه فکر می‌کند. پاسخ راننده فراموش‌نشدنی بود: «تاریخ بشر از چرخه‌های انبساط و انقباض گذشته است اما دوره‌های انبساط، طولانی مدت‌تر از انقباض بوده» کریس پرسید: «چرا دوره‌های انبساط طولانی‌تر بوده»؟ راننده پاسخ داد: «چون قلب بشر انبساط را ترجیح می‌دهد». 
به خاطر جهانی شدن، به نظر می‌رسد که خطراتی مثل ویروس کرونا در سال‌های پیش رو افزایش پیدا خواهد کرد. در گذر از این سال‌ها، می‌خواهیم چه دنیایی را خلق کنیم؟ با روبرو شدن با هر چالش جدید، قلب ما منبسط خواهد شد یا منقبض؟ تعهدی جهانی به زیستن مشفقانه می‌تواند هر تغییری را ممکن سازد و به نظر می‌رسد شفقت به خود شیوهای عالی برای شروع این تغییرات است.
آیا می‌خواهیم انجامش بدهیم؟

كلمات كليدي : شفقت به خود , بحران کرونا , جان هاپکینز , مراقبت‌های روان‌شناختی , دکتر فهیمه قبیتی , اپیدمیولوژیست , انسانیت مشترک , مهربانی با خود

نسخه قابل چاپ
 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ
 
پنجشنبه 2 اردیبهشت 1400   00:05:56
تعداد بازديد اين صفحه: 105744
بازدید زیرپورتال : 114254
بازدید زیرپورتال امروز : 27
بازدید صفحه امروز: 5